Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trở lên trong bối cảnh những diễn biến nhanh, rộng của tình hình quốc tế đang tác động mạnh mẽ tới nhiều lĩnh vực.
Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trở lên trong bối cảnh những diễn biến nhanh, rộng của tình hình quốc tế đang tác động mạnh mẽ tới nhiều lĩnh vực, từ kinh tế chính trị, đối ngoại đến văn hóa, khoa học kỹ thuật, làm thay đổi nhiều trật tự đã được thiết lập trên phạm vi toàn cầu. Chính vì vậy, bên cạnh quyết tâm lớn của cả hệ thống chính trị, hơn bao giờ hết, các cấp, các ngành và từng doanh nghiệp cần quyết liệt và nhanh chóng đưa Nghị quyết thành hành động.
Thông tấn xã Việt Nam thực hiện 5 bài viết “Tăng trưởng 2 con số: Chuyển hóa nguồn lực thành động lực phát triển”, tập trung phân tích nỗ lực ứng phó của cả hệ thống chính trị cho mục tiêu tăng trưởng cao của Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh và phức tạp. Loạt bài làm rõ yêu cầu đưa Nghị quyết thành hành động, nêu ý kiến từ đại biểu Quốc hội nhấn mạnh việc nâng cao khả năng ứng phó, tăng cường phối hợp chính sách và củng cố nội lực. Đồng thời, phân tích vai trò chủ động từ phía doanh nghiệp tư nhân, bảo đảm dòng vốn, an ninh năng lượng và giải quyết các điểm nghẽn để tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Bài 1: Giảm thiểu tác động từ các cú sốc bên ngoài
Ngày 13/4, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ: “Mục tiêu tăng trưởng 2 con số là mục tiêu lớn, đòi hỏi quyết tâm rất cao, cách làm sáng tạo, bảo đảm sao cho vĩ mô đúng, nhưng vi mô cũng phải đúng. Nếu vi mô không thông suốt, dòng vốn không chảy đến nơi cần, lao động không được sử dụng hiệu quả, sản xuất gặp tắc nghẽn, hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ không có động lực vươn lên thì tăng trưởng sẽ thiếu lực đẩy, thiếu sức bền và thiếu nền tảng phát triển bền vững cho cả quốc gia”.
Giải phóng sức sản xuất và khơi thông nguồn lực
Có thể nói, không khí gấp rút vào cuộc đã được thể hiện bằng một loạt hành động thực tế để triển khai các Nghị quyết lớn được diễn ra ngay từ đầu năm tới nay. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên theo định hướng của Đại hội XIV của Đảng và Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số", yêu cầu điều hành chính sách được đặt ra ở mức cao hơn, không chỉ bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô mà còn phải khơi thông các điểm nghẽn ở cấp độ vi mô để giảm thiểu tác động từ các cú sốc bên ngoài, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và tăng sức bật cho nền kinh tế. Một trong những điểm mấu chốt đó là việc cần phải đổi mới căn bản tư duy phát triển, khai thác mọi nguồn lực và vốn để tăng trưởng bền vững.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Không thể đặt toàn bộ gánh nặng phát triển lên vai Nhà nước" và phải "chuyển đổi căn bản tư duy phát triển từ phân bổ nguồn lực sang kiến tạo, dẫn dắt và kích hoạt nguồn lực. Nhà nước cần dịch chuyển từ vai trò nhà đầu tư trực tiếp sang vai trò thiết kế và tạo lập môi trường để mọi nguồn lực trong xã hội được huy động và phân bổ theo tín hiệu thị trường, dưới khuôn khổ thể chế minh bạch, ổn định".
Trong thời gian qua, toàn bộ hệ thống chính trị đã tập trung triển khai 9 nghị quyết “trụ cột” chiến lược do Bộ Chính trị khóa XIII ban hành. Đây là một hệ thống sách lược liên hoàn, định hình tương lai phát triển đất nước hùng cường, thịnh vượng, nhân dân hạnh phúc. Một trong những điểm nổi bật nhất của 9 nghị quyết chiến lược là được tổ chức triển khai nhanh chóng, quyết liệt, giảm tối đa độ trễ, trực tiếp khắc phục “khâu yếu” vốn được nhiều lần chỉ ra trong công tác chỉ đạo, điều hành - đó là khâu tổ chức thực hiện.
Phương tiện lưu thông trên cao tốc Cần Thơ - Cà Mau. Ảnh: Thanh Liêm/TTXVN
Với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, những tháng đầu năm nay, hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn đồng loạt được thông xe, khởi công và tăng tốc thi công, tạo khí thế, động lực cho tăng trưởng. Ngày 19/1, tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau chính thức thông xe toàn tuyến, mở ra dư địa phát triển kinh tế và góp phần giảm chi phí logistics cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Tiếp đến ngày 12/4, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh - tuyến đường sắt tốc độ cao liên vùng đầu tiên của Việt Nam được khởi công xây dựng. Trong lĩnh vực hàng không, dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành (giai đoạn 1), được ví như “trái tim” của hạ tầng hàng không quốc gia, đang bước vào giai đoạn then chốt, tiến độ thi công được đẩy nhanh, nhiều hạng mục dự kiến hoàn thành vào tháng 6.
Thực tế cũng cho thấy, mục tiêu tăng trưởng 2 con số ngay từ đầu năm nay đang đứng trước thách thức lớn. Bước vào năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt nhiều biến động khi xu hướng gia tăng thuế quan, các biện pháp bảo hộ thương mại và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông gia tăng. Những yếu tố này có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy chi phí năng lượng, vận tải và lạm phát tăng lên.
Đối với Việt Nam, tác động của các biến động này càng đáng chú ý khi nền kinh tế có độ mở rất lớn, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu thuộc nhóm cao trên thế giới so với quy mô GDP. Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn nhập siêu ròng nhiều mặt hàng năng lượng như xăng dầu. Khi giá dầu thế giới tăng, chi phí nhập khẩu năng lượng và vận tải sẽ tăng theo, kéo theo áp lực lên chi phí sản xuất, mặt bằng giá cả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, ngày 20/3/2026, thay mặt Bộ Chính trị, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành Kết luận số 14-KL/TW về bảo đảm nguồn cung, giá nhiên liệu ổn định trong tình hình mới. Bộ Chính trị giao Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ khẩn trương lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan bám sát, dự báo tình hình cung cầu và giá cả xăng dầu thế giới để chủ động xây dựng kịch bản ứng phó hiệu quả; xem xét sử dụng các công cụ chính sách tài khóa, tiền tệ, chính sách quản lý giá, chính sách thương mại; tăng cường thanh tra, kiểm tra, siết chặt quản lý chống buôn lậu, xử lý nghiêm tình trạng găm hàng trục lợi, gian lận thương mại. Bộ Chính trị đồng thời yêu cầu khuyến khích tiết kiệm trong tiêu dùng, bảo đảm ổn định nguồn cung, hạn chế biến động tăng giá nguyên liệu, nhiên liệu trong nước; sớm xây dựng chiến lược quốc gia về cung ứng, dự trữ nguyên liệu, nhiên liệu trong dài hạn.
Tinh thần vào cuộc quyết liệt để đưa Nghị quyết thành hành động là minh chứng cho quyết tâm "vững tay chèo trước sóng cả". Và như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ “Giải phóng sức sản xuất và khơi thông nguồn lực trong dân, đảm bảo mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi hộ kinh doanh, mỗi doanh nghiệp đều trở thành chủ thể của tăng trưởng” và "Nền kinh tế chỉ thực sự mạnh khi từng tế bào của nó khỏe mạnh. Vì vậy, tăng trưởng thực chất phải được hình thành cả hai chiều từ trên xuống và cả từ dưới lên, trong từng mắt xích của nền kinh tế, từ từng hộ gia đình, từng hộ kinh doanh, từng cơ sở sản xuất, từng doanh nghiệp. Khi nội lực trong dân được khơi thông, được kết nối với nguồn lực nhà nước, với hạ tầng, với thị trường, với công nghệ, với đào tạo, với tín dụng, với quy hoạch phát triển, thì nền kinh tế sẽ có một nền móng nội lực vững chắc cho tăng trưởng một cách ổn định, bền vững.Vì vậy, phải kiến tạo một môi trường phát triển để hàng triệu người dân nhận thấy cơ hội thực sự, để mỗi hộ gia đình, mỗi hộ kinh doanh có điều kiện thuận lợi để đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh chân chính và gắn bó lâu dài với nền kinh tế. Đồng thời, phải đảm bảo rằng các doanh nghiệp nhìn thấy thể chế ổn định, minh bạch, chi phí tuân thủ hợp lý, hạ tầng đồng bộ và khả năng tiếp cận thị trường rộng mở, từ đó tạo ra động lực nội sinh mạnh mẽ, thúc đẩy sáng tạo, khởi nghiệp và phát triển bền vững".
Kích hoạt năng lực và khát vọng phát triển
.jpg)
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Khoá XIV. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Không dừng lại ở việc tháo gỡ điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực, yêu cầu đặt ra ở tầm cao hơn là phải chuyển hóa các nguồn lực này thành động lực phát triển cụ thể.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo: “Mỗi cơ chế, chính sách, mỗi dự án hạ tầng, mỗi dòng vốn đều phải hướng đến việc kích hoạt năng lực và khát vọng phát triển trong dân, biến cơ hội tiềm năng thành thực tế tăng trưởng và biến niềm tin thành động lực phát triển lâu dài cho đất nước, cho nền kinh tế”.
Phát biểu tại lễ nhậm chức vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10% mỗi năm trong giai đoạn 2026 - 2031 là mệnh lệnh phát triển để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước. Theo Thủ tướng, để đạt được mục tiêu này cần phát huy đồng thời nhiều động lực tăng trưởng mới; trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Thảo luận tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI ngày 10/4, Thủ tướng cũng khẳng định, trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, mọi mục tiêu phát triển đều phải đặt trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô. Chính phủ kiên định quan điểm không đánh đổi ổn định vĩ mô để lấy tăng trưởng ngắn hạn.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động mạnh, việc điều hành chính sách kinh tế vĩ mô theo hướng linh hoạt và chủ động trở nên đặc biệt quan trọng. Thời gian qua, Chính phủ đã chỉ đạo các cơ quan như Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công Thương phối hợp điều tiết thị trường, giảm thiểu tác động của biến động giá năng lượng và thị trường tiền tệ quốc tế đối với nền kinh tế trong nước.
Một trong những công cụ tài khóa được sử dụng là điều chỉnh thuế nhập khẩu xăng dầu nhằm đa dạng hóa nguồn cung và giảm áp lực giá trong nước. Quốc hội cũng vừa thông qua giảm thuế thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay đến hết tháng 6/2026. Quỹ Bình ổn giá xăng dầu cũng được sử dụng như “van giảm xóc” của thị trường, giúp làm mềm các cú sốc giá ngắn hạn khi giá năng lượng thế giới tăng đột biến. Song song với đó, việc tăng cường năng lực dự trữ xăng dầu quốc gia cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao khả năng ứng phó khi nguồn cung năng lượng toàn cầu biến động.
Bên cạnh chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ cũng được điều hành linh hoạt nhằm hỗ trợ tăng trưởng nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá. Việc duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý, hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn được xem là yếu tố quan trọng giúp giảm chi phí sản xuất và thúc đẩy đầu tư. Thực hiện chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại đồng loạt giảm lãi suất huy động nhằm tạo dư địa hạ chi phí vốn cho vay cho nền kinh tế, mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp và người dân.
Đại biểu Quốc hội Trần Văn Lâm (Bắc Ninh) cho rằng mục tiêu tăng trưởng 2 con số là khả thi nếu tận dụng hiệu quả các nguồn lực hiện có. Theo ông, những cải cách mạnh mẽ về thể chế thời gian qua đã góp phần tháo gỡ điểm nghẽn cho sản xuất, kinh doanh, đồng thời tạo dư địa quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo, đặc biệt là nền tảng ổn định vĩ mô, các cân đối lớn và nguồn lực tài chính, nợ công vẫn trong ngưỡng an toàn, cho phép huy động thêm cho tăng trưởng.
Ở góc độ doanh nghiệp đóng góp hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, các tập đoàn lớn cũng đang chủ động các giải pháp nâng cao nội lực, tạo động lực lan tỏa cho nền kinh tế. Ông Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) chia sẻ, Tập đoàn sẽ tập trung nâng cao năng lực quản trị hiện đại, minh bạch, lấy con người làm trung tâm; đẩy mạnh đầu tư các dự án trọng điểm, đặc biệt trong thăm dò, khai thác dầu khí nhằm tạo động lực tăng trưởng mới đồng thời thúc đẩy chuyển dịch chiến lược theo hướng xanh, bền vững gắn với đổi mới sáng tạo.
Ở lĩnh vực hạ tầng, phát biểu tại lễ khởi công tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh, ông Nguyễn Việt Quang, Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup - đại diện chủ đầu tư chia sẻ, việc khởi công dự án đã khẳng định quyết tâm của Vingroup đóng góp vào phát triển cơ sở hạ tầng, từng bước kiến tạo hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại chuẩn quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng sống cho người dân Việt Nam.
Những biến động địa chính trị và xu hướng bảo hộ thương mại chắc chắn sẽ tiếp tục là thách thức lớn đối với kinh tế Việt Nam trong thời gian tới. Trong bối cảnh đó, việc điều hành chính sách theo hướng vừa giữ vững ổn định vĩ mô, vừa bảo đảm sự thông suốt ở cấp độ vi mô – như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; đồng thời gắn với giải phóng sức sản xuất, khơi thông nguồn lực và kích hoạt khát vọng phát triển trong dân, sẽ là chìa khóa để tạo lực đẩy bền vững cho tăng trưởng.
Bài 2: Nội lực là nền tảng
Nguyễn Huyền - Thùy Dương (TTXVN)