Để xây dựng và phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC), cần hoàn thiện khung pháp lý, phát triển thị trường vốn và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Thể chế quyết định năng lực cạnh tranh
Phát biểu tại Diễn đàn thường niên Hoạch định Tài chính Cá nhân 2026 với chủ đề “Kiến tạo Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam - Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao” do Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) và Học viện Ngân hàng phối hợp tổ chức sáng 11.4.2026, TS Nguyễn Như Quỳnh – Viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính) nhận định Việt Nam là một trong những nền kinh tế có độ mở rất lớn. Vì vậy, việc phát triển một trung tâm dịch vụ tài chính hiện đại là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao năng lực quản trị, năng lực cạnh tranh và hình thành hệ sinh thái tài chính năng động, an toàn, bền vững.
Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong giai đoạn 2026–2030, hướng tới trở thành quốc gia thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt được mục tiêu này, đòi hỏi phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó việc thu hút nguồn lực tài chính toàn cầu là nhiệm vụ bắt buộc.
Ông Quỳnh nhấn mạnh, trong cạnh tranh toàn cầu, các quốc gia không chỉ cạnh tranh bằng quy mô thị trường mà còn bằng chất lượng khung pháp lý, chính sách thuế và hạ tầng tài chính. Theo thông lệ quốc tế, một trung tâm tài chính không chỉ là nơi tập trung vốn mà còn là hệ sinh thái có mức độ hội nhập cao, tính minh bạch lớn.
“Yếu tố quyết định thành công của trung tâm tài chính không nằm ở quy mô thị trường mà ở chất lượng thể chế. Một thể chế tốt, tiệm cận chuẩn quốc tế sẽ đảm bảo cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và mức độ tự do tài chính hợp lý”, ông Quỳnh nêu rõ.
Tại Việt Nam, Bộ Tài chính được giao xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) với mô hình hai cực tại TP.HCM và Đà Nẵng. Trong đó, TP.HCM được định vị là trung tâm tài chính quốc tế toàn diện, còn Đà Nẵng là trung tâm chuyên biệt, thử nghiệm các mô hình mới như tài sản số, fintech và tài chính xanh.
Theo ông Quỳnh, khung pháp lý IFC được xây dựng với 6 trụ cột gồm: tổ chức vận hành; tài chính; đất đai – môi trường; thị trường tài chính; pháp lý; và nguồn nhân lực. Hệ thống này bao phủ toàn bộ vòng đời từ thu hút đầu tư đến kiểm soát rủi ro, hướng tới ba yếu tố cốt lõi là ổn định, nhất quán và mở.
TS Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách Kinh tế - Tài chính, Bộ Tài chính. Ảnh: BTC
Nguồn nhân lực là yếu tố cốt lõi
Phát biểu tại diễn đàn, PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh – Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng chia sẻ, nhìn từ các cuộc khủng hoảng tài chính khu vực cho thấy vai trò quan trọng của một hệ thống tài chính hiện đại và khả năng kết nối hiệu quả với thị trường toàn cầu. Các trung tâm tài chính như London, Tokyo hay Singapore là minh chứng cho mô hình phát triển thành công khi vừa thu hút dòng vốn, nhân lực, công nghệ, vừa nâng cao vị thế quốc gia.
Để xây dựng IFC thành công, cần hội tụ nhiều yếu tố như hạ tầng tài chính hiện đại, khung pháp lý minh bạch, hệ thống ngân hàng phát triển và đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong đó, yếu tố con người giữ vai trò cốt lõi.
Nguồn nhân lực tài chính không chỉ cần kiến thức chuyên sâu mà còn phải có năng lực liên ngành, kết hợp giữa tài chính, công nghệ, dữ liệu và quản trị. Bên cạnh đó là yêu cầu về ngoại ngữ, khả năng thích ứng trong môi trường đa văn hóa và năng lực học tập suốt đời.
Bà Hoàng Anh nhấn mạnh vai trò của giáo dục – đào tạo trong việc phát triển nhân lực. Học viện Ngân hàng đang định hướng đào tạo đa ngành, tích hợp các lĩnh vực như fintech, ngân hàng số, marketing số và thương mại điện tử.
PGS.TS. Phạm Thị Hoàng Anh – Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng. Ảnh: BTC
Nâng cao niềm tin thị trường
Cùng với yêu cầu hoàn thiện thể chế và phát triển nguồn nhân lực, vấn đề xây dựng niềm tin thị trường và các điều kiện vận hành cụ thể của trung tâm tài chính quốc tế cũng được đặt ra.
Ông Bùi Văn Huy – Phó Chủ tịch CTCP Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT cho rằng, để vận hành hiệu quả IFC cần dựa trên bốn trụ cột gồm: Hành lang pháp lý minh bạch; hạ tầng công nghệ hiện đại; thị trường vốn phát triển chiều sâu; và nguồn nhân lực chuẩn hóa.
Trong đó, hạ tầng công nghệ với dữ liệu số, định danh điện tử, Open API và an ninh mạng là nền tảng quan trọng. Thị trường vốn cần đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao năng lực thanh toán và tăng cường kết nối quốc tế. Ông cũng lưu ý, việc huy động vốn quốc tế cần đi kèm các công cụ phòng ngừa rủi ro, đặc biệt là rủi ro tỷ giá.
Ông Huy đưa ra các dữ liệu để so sánh về quy mô và chất lượng nhân lực tài chính tại các trung tâm lớn. Thượng Hải (Trung Quốc) có khoảng 500.000 nhân sự tài chính, Seoul (Hàn Quốc) gần 293.500, Hong Kong (Trung Quốc) khoảng 269.100, Singapore khoảng 200.000 và London (Anh) khoảng 179.000. Tuy nhiên, London lại dẫn đầu về số lượng chứng chỉ CFP với hơn 12.000 người, cho thấy vai trò của chất lượng nhân lực.
Trong khi đó, tại Việt Nam chưa có chứng chỉ CFP, cho thấy điểm xuất phát còn thấp và cần có chính sách để lấp khoảng trống này.
Theo ông, đội ngũ cố vấn tài chính đóng vai trò như “tế bào sống” của thị trường, góp phần phân bổ nguồn lực và thúc đẩy phát triển bền vững. Lực lượng này giúp kiến tạo niềm tin thông qua chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp và tính minh bạch, lấy lợi ích khách hàng làm trung tâm. “Niềm tin là yếu tố quan trọng nhất của thị trường tài chính”, ông Huy nhấn mạnh.
Lục Giang