Đại diện sàn giao dịch tài sản số TCEX công bố những thông tin chi tiết về mức độ sẵn sàng tham gia thị trường của doanh nghiệp tại Việt Nam.
Phát biểu tại sự kiện "Thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hoá: Cơ chế giám sát, năng lực vận hành và chuẩn mực đầu tư" sáng 25/3, bà Đoàn Mai Hạnh, CEO TCEX, cho biết doanh nghiệp đã có hơn một năm chuẩn bị, bám sát các định hướng pháp lý và yêu cầu từ cơ quan quản lý. TCEX là sàn giao dịch tài sản số được xây dựng trên nền tảng hệ sinh thái tài chính truyền thống, với cổ đông sáng lập là Techcom Securities (TCBS) - đơn vị đã sớm nghiên cứu và ứng dụng công nghệ blockchain.
TCEX đặt cược vào chuẩn an toàn: 95% tài sản lưu trữ ví lạnh trong bài toán niềm tin của thị trường tài sản số
Trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước định hình khung pháp lý cho thị trường tài sản số, câu hỏi không còn dừng lại ở "ai được tham gia", mà chuyển sang "ai đủ năng lực vận hành một cách an toàn và bền vững". Sự xuất hiện của các tổ chức tài chính truyền thống như TCEX vì thế phản ánh một dịch chuyển quan trọng: từ thử nghiệm công nghệ sang xây dựng hạ tầng thị trường.
Theo bà Hạnh, xuất phát từ hệ sinh thái tài chính truyền thống, với cổ đông sáng lập là Techcom Securities, TCEX định vị mình không chỉ là một nền tảng giao dịch, mà là một cấu phần hạ tầng của thị trường tài sản số trong tương lai.
Nếu thanh khoản và trải nghiệm người dùng là lợi thế của các sàn quốc tế, thì với các doanh nghiệp trong nước, bài toán trọng tâm lại nằm ở quản trị rủi ro và niềm tin. TCEX lựa chọn tiếp cận vấn đề này từ cấu trúc lưu ký tài sản - một trong những điểm yếu từng gây ra nhiều sự cố trên thị trường toàn cầu.
Theo đó, khoảng 90-95% tài sản của khách hàng sẽ được lưu trữ trong ví lạnh, tách biệt hoàn toàn với tài sản của sàn, và có thể nâng lên tới 98% khi quy mô thị trường mở rộng.
Bà Đoàn Mai Hạnh, CEO TCEX. Ảnh: VBA
Đây không chỉ là một quyết định kỹ thuật, mà là một tuyên bố chiến lược: ưu tiên an toàn hệ thống hơn tối đa hóa tốc độ luân chuyển vốn. Cơ chế quản lý khóa đa lớp, quy trình phê duyệt nội bộ chặt chẽ cùng các kịch bản sao lưu - phục hồi được thiết kế nhằm giảm thiểu rủi ro vận hành trong những tình huống cực đoan.
Ở góc độ công nghệ, TCEX cho biết hệ thống đã hoàn thiện và đang được kiểm thử trong môi trường thực tế, với năng lực xử lý khoảng 100.000 giao dịch mỗi giây. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh với các nền tảng quốc tế, năng lực xử lý chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở khả năng duy trì sự ổn định, minh bạch và nhất quán - những yếu tố quyết định niềm tin dài hạn của nhà đầu tư.
Đáng chú ý, cấu trúc nhân sự của TCEX cũng cho thấy sự dịch chuyển từ mô hình "crypto-native" sang mô hình lai giữa tài chính truyền thống và công nghệ. Với hơn 50 nhân sự toàn thời gian, cùng sự hỗ trợ từ hệ sinh thái Techcombank, doanh nghiệp đang bổ sung năng lực ở các mảng cốt lõi như quản trị rủi ro, tuân thủ và phát triển thị trường - những yếu tố thường bị xem nhẹ trong giai đoạn đầu của thị trường tài sản số.
Dù khẳng định đã sẵn sàng về mặt kỹ thuật, lãnh đạo TCEX vẫn duy trì cách tiếp cận thận trọng. Trong một thị trường còn biến động mạnh và chưa hoàn thiện khung pháp lý, sự thận trọng này không chỉ là lựa chọn chiến lược, mà còn là điều kiện cần để tồn tại.
Việc TCEX sẵn sàng triển khai ngay khi được cấp phép cho thấy một thực tế đang hình thành: cuộc chơi tài sản số tại Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang giai đoạn sàng lọc năng lực. Ở đó, lợi thế sẽ không thuộc về những đơn vị đi nhanh nhất, mà thuộc về những đơn vị xây dựng được niềm tin bền vững nhất.
Cơ quan quản lý đang phát tín hiệu siết chặt thị trường crypto
Trả lời về cơ chế quản lý đối với các sàn phi tập trung (DEX) và chính sách dành cho nền tảng quốc tế, ông Tô Trần Hòa (Phó trưởng ban thường trực Ban quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa - UBCKNN) cho biết định hướng điều hành đang nghiêng về kiểm soát tập trung.
Theo đó, sau khi sàn giao dịch tài sản mã hóa nội địa đầu tiên đi vào vận hành, toàn bộ giao dịch của nhà đầu tư trong nước sẽ phải thực hiện trên nền tảng được cấp phép. Các sàn quốc tế và DEX chưa được cấp phép sẽ không được phép cung cấp dịch vụ tại Việt Nam, theo tinh thần của Nghị quyết 05.
Phát biểu này cho thấy một cách tiếp cận tương đối rõ ràng: thay vì để dòng vốn phân tán trên các nền tảng xuyên biên giới, cơ quan quản lý lựa chọn "nội địa hóa" hoạt động giao dịch nhằm tăng khả năng giám sát và giảm thiểu rủi ro hệ thống.
Động thái này xuất phát từ đặc thù của thị trường tài sản mã hóa, nơi tính ẩn danh và cấu trúc phi tập trung khiến việc truy vết dòng tiền trở nên phức tạp. Trong bối cảnh đó, các khuyến nghị từ Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính (FATF) và Tổ chức Quốc tế các Ủy ban Chứng khoán (IOSCO) đều nhấn mạnh yêu cầu thiết lập khung pháp lý, đặc biệt trong lĩnh vực phòng chống rửa tiền.
Đáng chú ý, theo ông Hòa, phần lớn dòng tiền bất hợp pháp thường phát sinh từ các nền tảng phi tập trung trước khi được "hợp thức hóa" thông qua các sàn tập trung (CEX). Điều này lý giải vì sao trọng tâm chính sách được đặt vào việc cấp phép và giám sát sàn giao dịch, thay vì chỉ tập trung vào hành vi của nhà đầu tư.
Ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban thường trực Ban quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa - UBCKNN. Ảnh: VBA
Ở chiều ngược lại, cơ quan quản lý cũng tỏ ra thận trọng với dòng tiền mới. Đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết chưa khuyến nghị nhà đầu tư mới (F0) tham gia thị trường trong giai đoạn hiện tại, đồng thời sẽ phối hợp với Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam để tăng cường phổ cập kiến thức.
Trong khi đó, các nền tảng quốc tế đã bắt đầu có động thái chuẩn bị. Việc Binance đăng tuyển vị trí Tổng Giám đốc tại Việt Nam gần đây được xem là tín hiệu cho thấy khả năng tham gia thị trường đang được cân nhắc nghiêm túc.
Tuy nhiên, "tấm vé" vào thị trường Việt Nam sẽ đi kèm các điều kiện không dễ đáp ứng. Các sàn quốc tế dự kiến phải thực hiện lưu trữ dữ liệu người dùng trong nước, thành lập pháp nhân nội địa và tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế - những yêu cầu phản ánh xu hướng gia tăng chủ quyền dữ liệu và quản lý dòng vốn.
Ở góc nhìn rộng hơn, đây không đơn thuần là một động thái siết chặt quản lý, mà là bước đi tái cấu trúc thị trường crypto tại Việt Nam. Từ một hệ sinh thái mở, vận hành xuyên biên giới, thị trường đang được định hình lại theo hướng có kiểm soát - nơi dòng tiền được giữ lại, giám sát và tích hợp vào khuôn khổ tài chính quốc gia.
Hoàng Phan