Các cuộc tấn công của Iran vào Qatar ngày 18-19.3 gây thiệt hại lớn, làm gián đoạn nguồn cung LNG và có thể khiến Trung Đông thụt lùi tới 20 năm.
Xung đột tại Trung Đông đã kéo dài gần 3 tuần. Trong ảnh là tên lửa của Iran phóng sang Israel, ngày 17.3. Ảnh: AFP
Các cuộc tấn công của Iran đã làm tê liệt khoảng 17% năng lực xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar, gây thiệt hại ước tính 20 tỉ USD mỗi năm và đe dọa nguồn cung cho châu Âu và châu Á, Giám đốc điều hành QatarEnergy kiêm Bộ trưởng Năng lượng Qatar, ông Saad al-Kaabi cho biết.
Theo ông Saad al-Kaabi, 2 trong số 14 dây chuyền LNG và 1 trong 2 cơ sở chuyển khí thành nhiên liệu lỏng (GTL) của Qatar đã bị hư hại trong các đòn tấn công chưa từng có từ Iran trong các ngày 18-19.3. Việc sửa chữa sẽ khiến khoảng 12,8 triệu tấn LNG mỗi năm bị gián đoạn trong 3-5 năm.
“Tôi chưa từng nghĩ rằng Qatar - và cả khu vực - lại hứng chịu một cuộc tấn công như vậy, đặc biệt từ một quốc gia Hồi giáo anh em trong tháng Ramadan”, ông Kaabi nói.
Theo vị bộ trưởng, QatarEnergy sẽ phải sớm tuyên bố bất khả kháng đối với các hợp đồng dài hạn cung cấp LNG cho Italy, Bỉ, Hàn Quốc và Trung Quốc trong thời gian lên tới 5 năm do 2 dây chuyền bị hư hại.
Ông Kaabi nhận định quy mô thiệt hại từ các cuộc tấn công đã khiến khu vực thụt lùi 10-20 năm, đồng thời làm lung lay hình ảnh “nơi trú ẩn an toàn”.
“Nếu Israel tấn công Iran, đó là chuyện giữa hai bên, không liên quan đến chúng tôi và khu vực”, ông Kaabi nói, đồng thời kêu gọi tất cả các bên, bao gồm Israel và Mỹ, tránh xa các cơ sở dầu khí.
Bộ trưởng Năng lượng Qatar đồng thời là người đứng đầu công ty năng lượng nhà nước QatarEnergy Saad Sherida al-Kaabi. Ảnh: AFP
Ông Saad al-Kaabi - Bộ trưởng Năng lượng Qatar kiêm Giám đốc điều hành công ty năng lượng nhà nước QatarEnergy. Ảnh: AFP
Trước đó, QatarEnergy cũng đã tuyên bố bất khả kháng đối với toàn bộ sản lượng LNG ngay sau các đợt không kích của Iran vào trung tâm sản xuất Ras Laffan - cơ sở khí đốt lớn nhất nước này.
“Nhà nước Qatar lên án mạnh mẽ và phản đối cuộc tấn công trắng trợn của Iran nhằm vào Ras Laffan, gây ra các vụ cháy và thiệt hại nghiêm trọng đối với cơ sở này”, thông báo ngày 18.3 của Bộ Ngoại giao Qatar nêu rõ.
Dù không ghi nhận thiệt hại về người, QatarEnergy xác nhận ngày 19.3 rằng nhiều cơ sở LNG khác cũng bị tấn công, gây cháy lớn và mức độ thiệt hại ngày càng nghiêm trọng.
Tác động không chỉ dừng ở LNG. Xuất khẩu khí ngưng tụ của Qatar được dự báo có thể giảm khoảng 24%, LPG giảm 13%, helium giảm 14%, còn naphtha và lưu huỳnh đều giảm khoảng 6%.
Về phần mình, Iran cho biết các đòn tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng vùng Vịnh là hành động trả đũa sau khi hạ tầng khí đốt của nước này bị Mỹ và Israel tấn công, đồng thời nhắm tới các mục tiêu có liên hệ với Washington.
Người phát ngôn Bộ chỉ huy thống nhất của lực lượng vũ trang Iran, ông Ebrahim Zolfaqari cảnh báo, đây là “giai đoạn mới của cuộc chiến” và sẽ tiếp tục leo thang nếu các cơ sở năng lượng của họ bị tấn công trở lại.
Bùi Đức