Hàng loạt công ty chứng khoán đẩy mạnh tăng vốn trong năm 2026 với quy mô ước tính 50.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, bài toán hiệu quả sử dụng vốn và rủi ro pha loãng cũng ngày càng hiện hữu.
Quy mô vốn điều lệ tiếp tục tăng
Theo tài liệu báo cáo gửi đến Ủy ban chứng khoán Nhà nước hồi trung tuần tháng 4/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap đã hoàn tất đợt phát hành cổ phiếu tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu. Dự kiến, số cổ phiếu mới phát hành trên sẽ sớm về tài khoản các cổ đông trong tháng 4 - 5 tới đây. Ở thời điểm hiện tại, Vietcap nâng vốn điều lệ lên hơn 11.476 tỷ đồng, trở thành công ty thứ 10 trong ngành vượt mốc 10.000 tỷ đồng.
Trước đó, chỉ trong vòng chưa đầy 4 tháng, Vietcap đã tăng thêm 7.226 tỷ đồng vốn điều lệ, phần lớn đến từ đợt phát hành riêng lẻ 127,5 triệu cổ phiếu cho 69 nhà đầu tư, thu về gần 4.000 tỷ đồng. Nguồn vốn trên được dành 80% cho hoạt động margin và 20% cho tự doanh.
Hàng loạt công ty chứng khoán đẩy mạnh tăng vốn trong năm 2026 với quy mô ước tính 50.000 tỷ đồng. Ảnh: An Thư
Theo thống kê từ Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam dựa trên các bản kế hoạch cập nhật đến cuối quý I/2026, tổng giá trị vốn điều lệ khối công ty chứng khoán dự kiến tăng thêm khoảng 50.000 tỷ đồng trong năm nay. Qua đó, bổ sung nguồn lực phát triển kinh doanh năm 2026 cho hoạt động cho vay ký quỹ (margin), tự doanh và chuẩn bị nguồn lực đón sóng nâng hạng thị trường.
Ở nhóm dẫn đầu, cuộc đua tăng vốn điều lệ vẫn đang diễn ra quyết liệt hơn. SSI lên kế hoạch nâng vốn điều lệ lên khoảng 30.000 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu thưởng tỷ lệ 5:1 và triển khai ESOP. Tương tự, TCBS cũng dự kiến phát hành thêm 462 triệu cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu, tương ứng tỷ lệ 5:1. Sau khi hoàn tất IPO vào tháng 9/2025, TCBS có thời điểm soán "ngôi vương" vốn điều lệ nhưng trở lại vị trí thứ hai sau đợt tăng vốn mới đây của SSI.
HSC cũng trình cổ đông kế hoạch phát hành tổng cộng gần 492 triệu cổ phiếu, bao gồm chào bán cho cổ đông hiện hữu, phát hành riêng lẻ và chào bán cổ phiếu ESOP cho người lao động. Trong đó, riêng đợt chào bán 270 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu dự kiến mang về gần 2.700 tỷ đồng.
Chia sẻ tại cuộc họp của Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), Chủ tịch HĐQT ACB Trần Hùng Huy cũng tiết lộ ACBS dự kiến tăng vốn trong năm 2026, từ 11.000 tỷ đồng lên khoảng 13.000 tỷ đồng. Công ty chứng khoán này cũng vừa mới tăng vốn điều lệ thêm 4.000 tỷ đồng chỉ trong riêng năm 2025. Các công ty chứng khoán khác như MBS, Chứng khoán Kafi, Chứng khoán An Bình hay Chứng khoán Bảo Minh cũng đồng loạt triển khai các phương án tăng vốn với các hình thức đa dạng như phát hành cổ phiếu trả cổ tức, chào bán cho cổ đông hiện hữu hoặc riêng lẻ.
Theo cập nhật mới từ tài liệu gửi đến cổ đông, Chứng khoán Bảo Minh dự kiến tăng vốn từ 2.039 tỷ đồng lên 3.171 tỷ đồng, bao gồm phát hành cổ phiếu trả cổ tức (5,5%) và chào bán cho cổ đông hiện hữu tỷ lệ 2:1. Trong khi đó, công ty này cũng chỉ vừa tăng vốn thêm 1.000 tỷ đồng qua chào bán riêng lẻ cổ phiếu vào đầu tháng 12/2025.
Cân bằng rủi ro pha loãng
Đáng chú ý, trong các bản kế hoạch gửi đến các nhà đầu tư trong mùa đại hội cổ đông năm 2026, song hành với làn sóng tăng vốn là các kế hoạch kinh doanh đầy tham vọng. Nhiều công ty chứng khoán đặt mục tiêu doanh thu và lợi nhuận kỷ lục.
Chứng khoán VPS (VCK) đặt kế hoạch năm 2026 đặt mục tiêu doanh thu 11.500 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 5.750 tỷ đồng. Đây đều là những mức mục tiêu cao nhất lịch sử. Thực tế, nguồn lực vốn cũng đã trở thành bệ đỡ để công ty chứng khoán mở rộng hoạt động kinh doanh năm qua. Riêng trong năm 2025, VPS đã tăng vốn "thần tốc" từ 5.700 tỷ đồng lên hơn 15.000 tỷ đồng trong năm 2025. Theo kết quả kinh doanh quý I/2026 vừa công bố, công ty này tiếp tục dẫn đầu thị phần môi giới. Cùng đó, lợi nhuận quý I/2026 cũng ghi nhận mức tăng tới 68% so với cùng kỳ, đạt 1.547 tỷ đồng.
"Với đặc điểm là một công ty chứng khoán kinh doanh dựa trên vốn, chúng tôi sẽ không thể dự liệu trước hết được. Ví dụ những quy định như Non-prefunding, là yêu cầu cho các công ty chứng khoán, đặc biệt đối với những công ty chứng khoán thuộc top đầu thị phần môi giới khách hàng tổ chức nước ngoài sẽ cần tăng vốn để có năng lực thực hiện nghiệp vụ Non-prefunding. Đấy là những sự kiện mà chúng tôi có thể cần thay đổi để đáp ứng tính cạnh tranh trên thị trường".
Bà Tôn Minh Phương - Chủ tịch HĐQT Chứng khoán Vietcap
Tuy nhiên, tăng vốn nhanh không đồng nghĩa với hiệu quả tăng trưởng tương ứng. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) tại một số công ty chứng khoán cho thấy tốc độ tăng trưởng lợi nhuận chưa theo kịp. Chứng khoán Bảo Minh vừa hoàn tất đợt chào bán riêng lẻ cổ phiếu vào đầu tháng 12/2025. Đây cũng là lý do kéo ROE giảm xuống 6,87% từ mức gần 10% trước đó. Thu nhập ròng trên mỗi cổ phiếu (EPS) cũng suy giảm. Đặc biệt, trong các đợt phát hành riêng lẻ hoặc ESOP mà mức giá phát hành thấp hơn thị trường có thể tạo áp lực lên giá cổ phiếu trong ngắn hạn.
Chia sẻ tại Đại hội đồng cổ đông thường niên tổ chức cuối tháng 3/2026, ông Đinh Quang Hoàn - Tổng giám đốc Chứng khoán Vietcap cho biết quyết định phát hành riêng lẻ cuối năm trước không chỉ giúp mở rộng quy mô kinh doanh mà còn góp phần tối ưu hiệu quả sử dụng vốn, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố nền tảng phát triển dài hạn. Tuy nhiên, lãnh đạo Vietcap cũng nhấn mạnh rằng trong kế hoạch năm 2026, với mục tiêu lợi nhuận trước thuế khoảng 2.300 tỷ đồng, công ty hiện chưa có kế hoạch tăng vốn.
Dù vậy, Chủ tịch HĐQT Tôn Minh Phương cũng để ngỏ khả năng điều chỉnh kế hoạch trong trường hợp xuất hiện các yêu cầu mới từ thị trường. Ví dụ như liên quan đến cơ chế như non-prefunding cho phép nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đặt lệnh mua chứng khoán mà không cần phải có sẵn đủ 100% tiền trong tài khoản tại thời điểm đặt lệnh có thể tạo áp lực phải gia tăng vốn để đáp ứng điều kiện vận hành và duy trì năng lực cạnh tranh, nhất là với các công ty có tỷ trọng lớn khách hàng tổ chức nước ngoài như Vietcap.
Không sẵn sàng về năng lực tài chính có thể khiến công ty chứng khoán gặp rủi ro bỏ lỡ cơ hội, nhất là với các mảng "kinh doanh dựa trên vốn". Bên cạnh đó, nhiều công ty chứng khoán đang mở rộng sang các lĩnh vực mới như quản lý tài sản, sàn giao dịch tài sản mã hoá... Theo lãnh đạo ngân hàng ACB, ACBS nằm trong trục chiến lược của ACB và trong hệ sinh thái về tài chính toàn diện của ACB khi ngân hàng này đưa ra tham vọng trở thành tập đoàn tài chính. Do đó, ACBS được kỳ vọng sẽ tập trung mảng quản lý tài sản - lĩnh vực có tiềm năng mang lại lợi ích lớn trong 3 - 5 năm tới./.
Vai trò của thị trường vốn trong chu kỳ mới
Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã trình bày Báo cáo của Chính phủ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, trong đó nhấn mạnh định hướng phát triển mạnh thị trường vốn trung và dài hạn trong giai đoạn tới.
Theo đó, Chính phủ đặt mục tiêu phát triển thị trường vốn trung và dài hạn; phấn đấu nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia, nâng hạng thị trường chứng khoán, thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp, quỹ đầu tư quốc tế. Đồng thời, đặt ra nhiệm vụ phát triển thị trường tín chỉ carbon, thí điểm sàn giao dịch dữ liệu, tài sản mã hóa và tài sản kỹ thuật số, dự kiến triển khai từ quý II/2026.
Định hướng này cho thấy vai trò ngày càng lớn của thị trường vốn trong việc dẫn dắt dòng tiền và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, qua đó cũng đặt ra yêu cầu về sự phát triển của các định chế trung gian như công ty chứng khoán để đón đầu chu kỳ phát triển mới.