Triển khai nâng hạng theo nhiều giai đoạn không chỉ phản ánh tiến trình cải cách, mà còn là cách giúp thị trường chứng khoán Việt Nam từng bước nâng khả năng hấp thụ nguồn vốn quốc tế quy mô lớn.
Nâng hạng theo lộ trình nhiều giai đoạn
Ngày 8/4 vừa qua, FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại thị trường tháng 3/2026, tiếp tục ghi nhận những cải thiện của thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt liên quan đến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu. Đồng thời, FTSE Russell giữ nguyên lộ trình nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp như đã công bố trước đó.
Việc giữ nguyên lộ trình nâng hạng không chỉ phản ánh đánh giá tích cực đối với tiến trình cải cách mà còn cho thấy quá trình chuyển đổi đang được theo dõi chặt chẽ theo thông lệ quốc tế.
Quá trình nâng hạng cùng các cải cách đang góp phần nâng cao vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Ảnh: An Thư
Tại hội thảo trực tuyến với chủ đề "FTSE Inclusion - Những thay đổi cấu trúc và cơ hội đầu tư" do Công ty CP Chứng khoán SSI tổ chức, bà Wanming Du - Giám đốc Chính sách khu vực châu Á - Thái Bình Dương của FTSE Russell cho biết, việc triển khai nâng hạng theo nhiều giai đoạn là cách tiếp cận phổ biến trên thế giới. Theo bà, thay vì thực hiện một lần, việc phân kỳ theo từng đợt giúp giảm áp lực điều chỉnh đột ngột đối với dòng vốn và hệ thống giao dịch, đặc biệt trong bối cảnh quy mô tài sản quản lý của các quỹ đầu tư toàn cầu ngày càng lớn.
Kinh nghiệm từ các thị trường quốc tế cho thấy quá trình đưa cổ phiếu vào các rổ chỉ số thường được thực hiện theo từng bước, với tỷ trọng ban đầu ở mức hạn chế trước khi được mở rộng dần theo thời gian. Cách tiếp cận này tạo điều kiện để các nhà đầu tư chủ động điều chỉnh danh mục, đồng thời giúp thị trường tiếp nhận dòng vốn một cách ổn định hơn.
Bên cạnh yếu tố dòng vốn, việc triển khai theo từng bước cũng tạo dư địa để hệ thống vận hành và các cơ chế kỹ thuật được kiểm chứng và hoàn thiện dần trong quá trình thực thi. Điều này góp phần hạn chế rủi ro phát sinh, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng của thị trường trước các yêu cầu ngày càng cao từ nhà đầu tư quốc tế.
Hoàn thiện nền tảng để giữ dòng vốn dài hạn
Bổ sung góc nhìn từ các định chế tài chính toàn cầu, ông David Rabinowitz - Giám đốc Phân tích Chỉ số Toàn cầu và Cấu trúc Thị trường khu vực châu Á - Thái Bình Dương của UBS cho rằng, quá trình nâng hạng của Việt Nam cần được nhìn nhận trong một lộ trình dài hạn. Từ năm 2018, khi FTSE Russell đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng, thị trường đã từng bước triển khai các cải cách nhằm tiệm cận tiêu chuẩn của thị trường mới nổi.
Theo ông Rabinowitz, các tiêu chí cốt lõi trong giai đoạn này tập trung vào việc cải thiện khả năng tiếp cận đối với nhà đầu tư, nâng cao tính minh bạch và hoàn thiện cơ chế vận hành. Những cập nhật gần đây từ FTSE Russell cho thấy một số tiêu chí quan trọng đã có tiến triển, phản ánh nỗ lực của thị trường trong việc đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ nhà đầu tư quốc tế.
Nâng hạng nâng vị thế, tăng sức hút vốn
Theo ông Phạm Lưu Hưng - Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn Đầu tư, Công ty CP Chứng khoán SSI, quá trình nâng hạng cùng các cải cách đang góp phần nâng cao vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Đây không chỉ là yếu tố hỗ trợ thu hút dòng vốn ngoại trong ngắn hạn mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển dài hạn của thị trường vốn theo hướng đa dạng, minh bạch và bền vững hơn.
Liên quan đến dòng vốn ngoại, đại diện UBS cho rằng sự gia tăng quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài là tín hiệu tích cực, song đây mới chỉ là bước khởi đầu của một quá trình dài. Để duy trì và mở rộng dòng vốn trong trung và dài hạn, thị trường cần tiếp tục hoàn thiện các yếu tố nền tảng, bao gồm cơ chế giao dịch, quy trình tiếp cận và môi trường pháp lý.
Về lộ trình triển khai, kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc nâng hạng thường đi kèm với một giai đoạn chuyển tiếp sau khi có thông báo chính thức, nhằm đảm bảo các điều kiện kỹ thuật và vận hành được chuẩn bị đầy đủ. Trong các giai đoạn tiếp theo, tỷ trọng của thị trường trong các bộ chỉ số sẽ được điều chỉnh tăng dần, qua đó tạo điều kiện để dòng vốn quốc tế tham gia sâu hơn và ổn định hơn.
Trong bối cảnh đó, cơ cấu nhà đầu tư cũng được xem là yếu tố quan trọng đối với sự ổn định của thị trường. Tỷ trọng lớn của nhà đầu tư cá nhân có thể khiến thị trường nhạy cảm hơn với biến động ngắn hạn. Do đó, việc nâng hạng và cải thiện chất lượng thị trường được kỳ vọng sẽ thu hút thêm dòng vốn tổ chức quốc tế - nhóm nhà đầu tư có xu hướng đầu tư dài hạn và ổn định hơn.
Để hướng tới mục tiêu này, thị trường chứng khoán Việt Nam cần tiếp tục cải thiện tính thông thoáng trong toàn bộ vòng đời đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài, từ khâu tiếp cận, giao dịch cho đến rút vốn. Đồng thời, việc đa dạng hóa sản phẩm đầu tư và nâng cao thanh khoản cũng là những yếu tố quan trọng nhằm tăng sức hấp dẫn của thị trường trong mắt nhà đầu tư quốc tế.
Trong bối cảnh mức độ quan tâm từ dòng vốn toàn cầu ngày càng gia tăng, yêu cầu về chất lượng vận hành và tính minh bạch của thị trường cũng ngày càng cao. Điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện các chuẩn mực theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế, qua đó củng cố nền tảng cho quá trình phát triển ổn định và bền vững trong dài hạn./.