Khối ngoại vẫn duy trì sức bán ròng với giá trị hàng nghìn tỉ đồng trên thị trường chứng khoán sau nâng hạng.
Khối ngoại vẫn bán ròng mạnh kể từ đầu năm đến nay. Ảnh: Bảo Chương
Thị trường chứng khoán ghi nhận tuần giao dịch 28.9-2.10 với chuỗi 5 phiên giảm điểm liên tiếp. Động lực trong tuần liên tục suy yếu khi chỉ số chung đánh mất các mốc hỗ trợ ngắn hạn. Sắc đỏ gần như chiếm ưu thế ở hầu hết các phiên trong tuần cùng thanh khoản duy trì ngang hoặc dưới ngưỡng trung bình 20 phiên cho thấy sự thiếu vắng của lực cầu trên thị trường.
Khối ngoại bán ròng gần như xuyên suốt trong tuần qua. Tuy nhiên, phiên đầu tiên tháng 10 bất ngờ ghi nhận động thái mua ròng thỏa thuận tại cổ phiếu MSR trên sàn UPCoM. Lũy kế sau 5 phiên khối ngoại bán ròng 1.825 tỉ đồng. Nhưng nếu loại trừ giá trị mua ròng thỏa thuận cổ phiếu MSR thì giá trị bán ròng lên tới hơn 5.000 tỉ đồng.
Chỉ tính riêng trong tháng 9, khối ngoại bán ròng 4.829 tỉ đồng trên sàn HOSE, gấp ba mức 1.603 tỉ đồng của tháng 8. Từ đầu năm 2026, khối ngoại chưa có tháng nào mua ròng, và kể cả sau khi Việt Nam được nâng hạng khối ngoại vẫn tiếp tục bán.
Các chuyên gia cho rằng, không nên mặc định khối ngoại sẽ lập tức mua ròng sau ngày nâng hạng. Nâng hạng là tấm vé thông hành sau khi FTSE Russell xác nhận Việt Nam đã đạt tiêu chuẩn tối thiểu về hạ tầng giao dịch. Song, điều này không đồng nghĩa dòng tiền ngay lập tức chảy vào Việt Nam, bởi mỗi quỹ đầu tư có nguyên tắc phân bổ vốn và tốc độ giải ngân khác nhau.
Những đợt giải ngân sắp tới theo lộ trình của FTSE Russell có thể góp phần hạ nhiệt áp lực bán ròng. Các quỹ thụ động theo dõi bộ chỉ số FTSE GEIS phải mua thêm 3 đợt vào tháng 3, tháng 6 và tháng 9.2027. Tổng giá trị giải ngân còn lại ước tính lên đến 2 tỉ USD. Nếu tính thêm dòng vốn từ các quỹ chủ động, con số được dự báo lên tới 6 tỉ USD.
Theo nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Tiên Phong (TPS), dòng vốn chủ động thường giải ngân sớm, có tính chọn lọc cao dựa trên triển vọng ngành và nền tảng doanh nghiệp. Do đó, giá trị giải ngân thực tế phụ thuộc vào khả năng thị trường duy trì thanh khoản, cải thiện chất lượng hàng hóa và tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài.
Ý nghĩa lớn nhất của dòng vốn ngoại nói chung, theo TPS, không chỉ nằm ở quy mô tuyệt đối, mà ở chất lượng và nhu cầu dịch vụ đi kèm của dòng vốn này. Khác với dòng tiền nhà đầu tư cá nhân, dòng vốn từ các tổ chức nước ngoài thường gắn với nhu cầu về môi giới tổ chức, lưu ký, thanh toán, nghiên cứu và các dịch vụ hỗ trợ giao dịch.
Bên cạnh việc thu hút dòng vốn ngoại, các chuyên gia nhận định, thách thức lớn hơn là nâng cao chất lượng thị trường và khả năng giữ chân nguồn vốn dài hạn. Vì vậy, câu hỏi lớn sau ngày 21.9 không phải bao nhiêu tỉ USD sẽ vào Việt Nam, mà là bao nhiêu vốn có thể ở lại và trở thành nguồn vốn dài hạn?
TS Nguyễn Duy Phương, Giám đốc cấp cao Khối phân tích đầu tư tài chính DG Capital cho rằng, để thu hút và giữ chân dòng vốn ngoại dài hạn, Việt Nam cần tiếp tục nâng chất lượng và chiều sâu thị trường, với đủ doanh nghiệp có quy mô, chất lượng đáp ứng tiêu chí đầu tư của các quỹ lớn. Bên cạnh đó, Việt Nam cần cải thiện cơ chế và khả năng tiếp cận thị trường, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài. Triển vọng kinh tế, đặc biệt là tăng trưởng của Việt Nam, vẫn là yếu tố quan trọng trong quyết định phân bổ vốn dài hạn của các tổ chức quốc tế.
Điều quan trọng hơn là khả năng biến dòng tiền quốc tế thành nguồn vốn dài hạn với chi phí thấp hơn cho nền kinh tế. Để làm được điều đó, đầu tiên Việt Nam cần tiếp tục nâng cấp hạ tầng thị trường. Đồng thời, cần mở rộng lực lượng nhà đầu tư dài hạn trong nước. Các quỹ hưu trí, bảo hiểm, quỹ tương hỗ và các định chế tiết kiệm chuyên nghiệp có thể tạo ra nguồn cầu ổn định hơn cho thị trường, giúp thị trường giảm phụ thuộc vào giao dịch ngắn hạn và chu kỳ vào ra của vốn ngoại.
Gia Miêu