Nghị định 136 chính thức nâng trần thu nhập mua nhà ở xã hội lên 25 - 50 triệu đồng/tháng, tăng 5 - 10 triệu đồng so với trước, mở rộng đáng kể nhóm đủ điều kiện.
Chính thức nới điều kiện thu nhập, mở rộng cửa vào nhà ở xã hội
Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở giá hợp lý tiếp tục gia tăng, Chính phủ vừa ban hành Nghị định 136 với nhiều điều chỉnh đáng chú ý liên quan đến chính sách phát triển và quản lý nhà ở xã hội. Điểm nhấn lớn nhất nằm ở việc nới “trần” thu nhập - yếu tố vốn được xem là rào cản khiến không ít người lao động khó tiếp cận phân khúc này trước đây.
Theo quy định mới, người độc thân có thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không vượt quá 25 triệu đồng sẽ đủ điều kiện đăng ký mua nhà ở xã hội, cao hơn 5 triệu đồng so với trước. Trường hợp người độc thân nhưng đang nuôi con chưa thành niên, mức trần được nâng lên 35 triệu đồng/tháng, cũng tăng thêm 5 triệu đồng.
Người độc thân có thu nhập đến 25 triệu đồng/tháng đủ điều kiện đăng ký mua nhà xã hội.
Đối với các hộ gia đình đã kết hôn, tổng thu nhập bình quân hàng tháng của hai vợ chồng được phép lên tới 50 triệu đồng, tăng 10 triệu đồng so với quy định cũ. Việc xác định thu nhập vẫn được tính trong khoảng thời gian 12 tháng liên tiếp, căn cứ vào xác nhận của cơ quan có thẩm quyền.
Không dừng ở việc nới điều kiện tiếp cận, Nghị định cũng trao thêm quyền chủ động cho chính quyền địa phương. Cụ thể, UBND cấp tỉnh có thể điều chỉnh hệ số thu nhập phù hợp với thực tế từng khu vực, dựa trên tương quan giữa thu nhập bình quân đầu người tại địa phương và mức trung bình của cả nước.
Bên cạnh đó, chính sách mới còn mở ra hướng ưu tiên cho các hộ gia đình đông người. Những trường hợp có từ ba người phụ thuộc trở lên có thể được xem xét áp dụng các cơ chế hỗ trợ riêng, nhằm gia tăng khả năng tiếp cận nhà ở xã hội.
Chính quyền địa phương được điều chỉnh hệ số thu nhập, linh hoạt theo thực tế từng khu vực.
Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho rằng, sự điều chỉnh này diễn ra trong bối cảnh nhiều dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội và TP. HCM liên tục rơi vào tình trạng “cung không đủ cầu”.
“Trong khi nguồn cung chưa được cải thiện đáng kể, việc mở rộng thêm đối tượng thụ hưởng sẽ khiến áp lực cạnh tranh tăng lên. Điều này có thể làm giảm cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội của nhóm thu nhập thấp - vốn là đối tượng cần được ưu tiên nhất”, ông Đỉnh nhận định.
Ông cũng nhấn mạnh rằng, khi số lượng người đủ điều kiện tăng lên nhanh hơn tốc độ phát triển dự án, thị trường sẽ rơi vào trạng thái “nới cầu trước, nới cung sau”, gây mất cân đối nghiêm trọng.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hội bất động sản Việt Nam cũng nhấn mạnh, việc mở rộng đối tượng thụ hưởng có thể khiến áp lực lên nguồn cung nhà ở xã hội ngày càng lớn nếu không đi kèm giải pháp tăng nguồn cung.
Nếu không kiểm soát tốt, nguy cơ người có thu nhập khá ‘chen chân’ vào phân khúc này là hoàn toàn có thể xảy ra, từ đó làm giảm cơ hội của nhóm thu nhập thấp thực sự.
Ông Đính nhấn mạnh
Theo luật sư Đỉnh, khi “cánh cửa” được mở rộng nhưng “số ghế” không tăng, sự cạnh tranh sẽ trở nên khốc liệt hơn và nhóm yếu thế nhất có thể bị loại khỏi cuộc chơi.