Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đề xuất tăng cường phân quyền cho chính quyền TP. Hà Nội trên nhiều lĩnh vực then chốt như quy hoạch đô thị, nhà ở, giao thông, logistics, qua đó tạo dư địa chủ động phát triển, nhưng vẫn đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ về cơ chế thực thi.
Chiều 8/4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng, đã trình bày Tờ trình dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) .
Dự thảo luật bổ sung quy định về nguyên tắc phân quyền cho chính quyền Thủ đô, trong đó đề xuất trao thêm thẩm quyền cho HĐND và UBND TP. Hà Nội trên nhiều lĩnh vực.
Về phát triển đô thị và nhà ở, HĐND thành phố được đề xuất có thẩm quyền quy định chính sách, biện pháp, tiêu chí và điều kiện thực hiện các dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị; phát triển đô thị theo mô hình TOD gắn với hệ thống đường sắt đô thị.
.PNG)
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Ảnh: QH
HĐND thành phố cũng được quy định các chỉ tiêu về quy hoạch kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; yêu cầu về không gian và sử dụng đất tại khu vực TOD khác với hoặc chưa được quy định trong quy chuẩn quốc gia. Đồng thời, quyết định phạm vi khu vực TOD và các khoản thu từ khai thác hạ tầng đường sắt đô thị, phí kết nối giao thông công cộng nhằm phát triển hệ thống giao thông đồng bộ.
Bên cạnh đó, cơ quan này có thẩm quyền ban hành cơ chế, chính sách về đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở; ưu đãi đối với nhà ở xã hội, nhà ở công vụ, nhà ở tái định cư và các loại hình nhà ở khác; sử dụng ngân sách thành phố để đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội thiết yếu phục vụ các dự án nhà ở.
Đối với UBND TP. Hà Nội, dự thảo luật đề xuất thẩm quyền quy định trình tự, thủ tục thực hiện các dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị; áp dụng biện pháp cưỡng chế di dời; quyết định danh mục dự án và lộ trình triển khai.
UBND thành phố cũng được quyết định việc chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở (thương mại, xã hội, tái định cư) nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế; đồng thời tổ chức quản lý, khai thác quỹ nhà ở phục vụ mục tiêu an sinh và phát triển đô thị.
Trong lĩnh vực giao thông, vận tải, logistics và môi trường, HĐND thành phố được đề xuất ban hành các cơ chế, chính sách phát triển đồng bộ. Trong đó, bao gồm chính sách huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng kỹ thuật, công trình bảo đảm an toàn giao thông, chống ùn tắc và phát triển công trình ngầm.
Dự thảo cũng định hướng ưu tiên phát triển vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn; đầu tư, khai thác đường sắt đô thị, xe buýt, bến bãi; hạn chế phương tiện cá nhân tại khu vực trung tâm, áp dụng phí giảm ùn tắc và giảm phát thải.
Ngoài ra, HĐND thành phố được quy định chính sách phát triển đường vành đai, trung tâm logistics, hệ thống giao thông công cộng liên kết vùng; khuyến khích ứng dụng công nghệ cao trong quản lý, điều hành giao thông; bảo đảm trật tự an toàn giao thông và văn minh đô thị.
Đề nghị làm rõ cơ chế thực hiện
Thẩm tra dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, ủy ban cơ bản nhất trí với định hướng phân quyền cho TP. Hà Nội nhằm phát huy tính chủ động trong thiết kế và tổ chức thực hiện chính sách.
.PNG)
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra dự án luật. Ảnh: QH
Tuy nhiên, để các cơ chế, chính sách đặc thù phát huy hiệu quả, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục làm rõ mục tiêu, phạm vi, điều kiện và cơ chế thực hiện, đặc biệt trong các lĩnh vực quy hoạch không gian, hạ tầng giao thông, logistics, môi trường, cũng như các lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Đồng thời, cần bảo đảm các chính sách có tính đặc thù, vượt trội nhưng vẫn khả thi, ổn định lâu dài, nhất là với các nội dung tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ điều kiện, giới hạn và cơ chế kiểm soát đối với các chính sách về tài chính, đầu tư, tài nguyên; đánh giá kỹ tác động ngân sách để bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương; hoàn thiện chính sách đất đai theo hướng minh bạch, hài hòa lợi ích và tăng cường trách nhiệm giải trình.
Đồng thời, cần quy định cụ thể trách nhiệm, thời hạn, nội dung báo cáo trong công tác giám sát, kiểm tra; làm rõ căn cứ đình chỉ, bãi bỏ văn bản và cơ chế miễn, loại trừ trách nhiệm pháp lý theo hướng chặt chẽ, tránh bị lợi dụng; rà soát các quy định chuyển tiếp để bảo đảm tính liên tục của chính sách.
Đức Trọng