Thanh khoản trên thị trường chứng khoán đang về mức thấp nhất trong vòng một năm qua, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư.
Thanh khoản thị trường chứng khoán sụt giảm mạnh do tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Ảnh: Bảo Chương
Thanh khoản của thị trường chứng khoán thu hẹp liên tục trong tháng 5 và tình trạng này kéo dài sang tuần đầu tháng 6, phản ánh tâm lý thận trọng của thị trường.
Minh chứng là ngay trong phiên giao dịch ngày hôm qua (9.6), dù VN-Index đã hồi phục nhưng thanh khoản là điểm trừ lớn khi giá trị giao dịch trên HOSE chỉ đạt chưa đầy 13.800 tỉ đồng, trong đó giá trị khớp lệnh chưa tới 11.300 tỉ đồng. Đây là mức thấp nhất trong hơn một năm, thấp hơn cả phiên đầu tháng 6 vừa qua và rơi xuống vùng ảm đạm nhất kể từ phiên tăng điểm lịch sử sau "bão" thuế quan 10.4.2025.
Dấu hiệu sụt giảm của dòng tiền không phải diễn biến bất ngờ mà xu hướng này đã diễn ra trong khoảng vài tháng trở lại đây. Giá trị giao dịch bình quân trong những phiên tháng 6 vừa qua chỉ xấp xỉ 18.000 tỉ đồng, thấp hơn đáng kể mức 24.000 tỉ đồng duy trì trong 2 tháng 5 và tháng 4 trước đó.
Lý giải cho sự suy giảm thanh khoản trên các thị trường tài sản lớn như chứng khoán và bất động sản, các chuyên gia phân tích của SGI Capital cho rằng cần nhìn lại 2020-2025 với hai giai đoạn nới lỏng tiền tệ và hạ lãi suất xuống rất thấp. Tiền rẻ được cung ứng dư thừa để kích thích tăng trưởng trong điều kiện kinh tế khó khăn.
Chênh lệch tương quan tiền và hàng đã khiến giá tài sản là bất động sản và chứng khoán tăng vọt lên mức cao và đắt đỏ. Tuy nhiên, chính mức giá hấp dẫn đó lại kích thích nguồn cung tăng mạnh thông qua các đợt IPO và thoái vốn kỉ lục của khối ngoại trên thị trường chứng khoán, và sự bùng nổ nguồn cung bất động sản ở tốc độ và quy mô chưa từng có. Hiện nay, tương quan cung - cầu đang thay đổi khi nguồn cung tài sản tăng nhanh hơn khả năng hấp thụ của dòng tiền và tín dụng.
Với lượng dư nợ tín dụng, trái phiếu và vay nợ margin để đầu tư tài sản đã tăng nóng lên mức cao, thanh khoản giảm, lãi suất tăng là hệ quả tất yếu và cũng sẽ là nguyên nhân đảo ngược cán cân cung cầu, kích hoạt chu kỳ giảm giá tài sản.
"Từ đầu năm đến nay, các kênh tài sản lớn từ chứng khoán, bất động sản, vàng đến tiền số đều gặp khó khăn khi giá và thanh khoản cùng suy giảm. Chúng tôi tiếp tục giữ quan điểm thận trọng rằng chu kỳ tiền rẻ đã kết thúc và tiền mặt sẽ trở nên khan hiếm và dần lên ngôi và đảo ngược tâm lý sợ giữ tiền mặt đã bị đẩy lên đỉnh điểm vào năm ngoái", báo cáo của SGI Capital nhấn mạnh.
Dù mặt bằng định giá đã trở nên hấp dẫn hơn và triển vọng tăng trưởng kinh tế vẫn là điểm tựa tâm lý cho nhà đầu tư, theo nhận định từ các chuyên gia phân tích của SGI Capital, thanh khoản thị trường giảm về mức thấp nhất hai năm cùng với dư nợ margin tăng cao đang cho thấy khả năng hấp thụ nguồn cung mới của dòng tiền nội đang suy yếu.
Theo quỹ đầu tư này, thị trường đã bắt đầu xuất hiện nhiều hơn các cơ hội đơn lẻ với định giá giảm dần về vùng hấp dẫn, nhưng trong xu hướng lãi suất tăng và thanh khoản vẫn ngày càng thắt chặt, những cơ hội thực sự lớn trên toàn thị trường vẫn chưa lộ diện khi quá trình hạ đòn bẩy do vay nợ quá mức chưa diễn ra.
Nhìn nhận về triển vọng thị trường thời gian tới, VinaCapital tính toán, đà tăng trưởng lợi nhuận của VN-Index nhiều khả năng sẽ chậm lại khi tác động kinh tế của chiến sự Trung Đông dần lan tỏa, trong khi mặt bằng lãi suất cao hơn được dự báo sẽ gây sức ép lên biên lợi nhuận của các ngân hàng trong những tháng còn lại của năm.
Tuy nhiên, VinaCapital nhấn mạnh, định giá của phần lớn thị trường chứng khoán Việt Nam đang ở mức tương đương như trong thời kỳ khủng hoảng, trái ngược với các điều kiện kinh tế thực tế nhìn chung vẫn ổn định.
Bên cạnh đó, Việt Nam đang triển khai một loạt cải cách trên diện rộng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, đáp ứng các tiêu chí liên quan đến việc được đưa vào chỉ số thị trường mới nổi của FTSE Russell, cũng như tháo gỡ để tái khởi động các dự án bất động sản bị đình trệ...
Gia Miêu